ANKARA - BHA
Eğitimci-Türkolog Hayat Aras, "Yakutistan'da Isıah (IHIAH) Bayramı" başlıklı yazsınıda şu ifadelere yer verdi:
"Isıah, Saha (Yakut) halkının geleneksel bayramı olup, her yıl yaz gündönümü döneminde kutlanmaktadır. Halkın doğaya, güneşe, toplumsal birliğe ve evren anlayışına ilişkin düşüncelerini yansıtan bu geleneği, tarih, 17. yüzyıldan itibaren kaydetmiş olsa da etnografik veriler Isıah’ın kökeninin çok daha eski inanç sistemlerine uzandığını göstermektedir. Omogoy Baay ile Elley Bootur; Isıah geleneğinin efsanevi köken anlatılarında, Saha halkının ataları olarak anılır. Bu figürler tarihsel doğruluğu kesin olarak kanıtlanmış kişilerden ziyade, Saha halkının etnogenezini ve kültürel başlangıcını sembolize eden mitolojik-kurucu karakterler olarak değerlendirilir. Bu anlatılarda Isıah’ın başlangıcı, onların Sibirya’ya yerleşmesi ve yaşamı düzenleyen kültürel ritüelleri kurmalarıyla ilişkilendirilir. Böylece bayram, mevsimsel bir kutlama olmasının yanında ataların mirasına dayanan kutsal bir başlangıç olarak da kabul edilir.
Saha kozmolojisinde evren doğrusal değil, döngüsel bir yapıya sahiptir. Doğadaki bütün varlıkları...