ANKARA - BHA
Eğitimci Hayat Aras, "Eylülün Adı Azerbaycan: Bakü’den Ganire Paşayeva’ya" başlıklı yazısında şu ifadelere yer verdi:
"EYLÜLÜN ADI AZERBAYCAN: BAKÜ’DEN GANİRE PAŞAYEVA’YA
“Dünya bir orkestra olsaydı, şefi Azerbaycan olurdu” sözü boşuna söylenmiş olmasa gerek. Çünkü Azerbaycan’da tarihin sesi musikîye de karıştı. Ayrılıklar, savaşlar, kavuşmalar, yurt özlemi; söylenen türkülere ve muğamlara zaman içinde yeni anlamlar kattı. Bir ezginin hikâyesi bestelendiği gün sona ermedi; onu söyleyenlerin yaşadıklarıyla devam etti.
Bu hikâyenin yakın tarihteki yollarından biri 1918 Eylülünde Bakü’den geçti. 15 Eylül 1918’de Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu ile Azerbaycan kuvvetleri Bakü’ye girdi. İki gün sonra, 17 Eylül’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti hükûmeti Gence’den Bakü’ye taşındı. Anadolu’dan gelerek Kafkas İslam Ordusu saflarında savaşan askerlerin bir bölümü bu topraklarda kaldı. Bugün Bakü’deki Türk Şehitliği, onların adlarını ve hatıralarını yaşatıyor. 1918’e ilişkin zamanla sevilen bir anlatı da doğdu. Gence’ye ulaşan Osmanlı askerlerinin başlarındaki kırmızı feslerin uzaktan lalelere benzetildiğ...